Concreet zijn is een kunst

Einstein heeft de wereld veel gebracht. De relativiteitstheorie, de zwaartekracht, en hij was, samen met Max Planck, de grondlegger van de moderne natuurkunde. Laat dat nou net het enige exacte vak zijn wat ik interessant vond op de middelbare school, maar wat ik niet mocht behouden door haar innige vriendschap met wiskunde. Daar had ik een minder warme band mee, dus toen hebben natuurkunde en ik afscheid genomen.

Wat ik me nog herinner zijn heldere en troebele vloeistoffen. De parallel naar taal vind ik makkelijk: een heldere vloeistof  is doorzichtig, je kunt er doorheen kijken en roept een stuk minder vragen op dan iets troebels. Troebel is voor mij ook een negatief woord: troebel is niet helder, en dat laatste is iets wat ik belangrijk vind.

Terug naar Einstein en helderheid, maar dan buiten de natuurkundige context. De Duitse wetenschapper sprak ooit deze beroemde woorden:

Als je het niet eenvoudig kunt uitleggen, snap je het zelf niet

Ja, zult u denken. Wijlen Cruyff had het ook kunnen zeggen. Uit ervaring weet ik het: het is waar. Als je begrijpt wat je zegt kun je dat ook helder uitleggen aan andere meLoesje: wollig taalgebruik verhullende dan een bivakmutsnsen. Doe je dat niet, dan gebruik je moeilijke woorden en brei je het verhaal met veel meer wol aan elkaar. Voor je toehoorders en lezers wordt je dan niet duidelijker.

Een voorbeeld. Voor een grote gemeente was ik ooit redacteur van een personeelsblad. Ik werkte bij de grootste dienst van de gemeente met een veelheid aan aandachtsgebieden en een bijbehorend divers personeelsbestand, van straatveger tot universitair afgestudeerde ingenieurs en archeologen. Als communicatiespecialist kan ik u veel vertellen over communicatie, maar minder over al die aandachtsgebieden. Voor een duidelijk verhaal moest ik dus goed doorvragen tot de kern. Bij een bestek had ik bijvoorbeeld duidelijk een ander beeld dan de ingenieur van een groot bouwproject. Nog los van grappen over de term BOA, echt iets anders dan een een glibberig reptiel. Maar dat terzijde.

Een ander voorbeeld: bij een andere opdracht kreeg ik te maken met een thema waarbij abstracte termen welig tierden. Ingewikkelde woorden voor duidelijke waarden doken overal op. Medewerkers wisten niet wat het thema voor hen betekende. Ook daar zijn we uiteindelijk tot de kern gekomen. Dat is erg fijn voor medewerkers en voor het thema zelf: we wisten eindelijk een stuk beter waar we het al die tijd over gehad hadden.

Kortom: Einstein had gelijk!

Dus: durf te vragen, dan kun je het ook duidelijk verwoorden. Niet moeilijke woorden geven je status, maar de kunst om ze te vertalen naar iets concreets voor je ontvangers. Dan heb je het pas echt begrepen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.